19 bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh + CÁC CÁCH XỬ LÝ = VIDEO

Các bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và cách xử lý
19 bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh + CÁC CÁCH XỬ LÝ = VIDEO
Đánh giá bài viết

Nhiều mẹ lần đầu có con không biết rằng “khóc và đập tay chân là một hiện tượng tốt để bé tự học hỏi” và cứ sốt thì tống kháng sinh cho bé. Theo thống kê thì phải 90% các mẹ không nhận ra được những triệu chứng đơn giản của bé yêu. Không hiểu bé yêu cần gì và có thể làm gì để tốt nhất cho bé.

Dưới đây là 19 triệu chứng bệnh phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh. Kèm theo đó là cách xử lý cụ thể và video minh họa sẽ giúp bé yêu của các mẹ có một sự khởi đầu hoàn hảo.

Triệu chứng 1: Trẻ sơ sinh hay vặn mình – gồng người

Hiện tượng bé vặn mình hay gồng người đỏ mặt chỉ trong vài phút rồi lại tự hết thì đó là hiện tượng sinh lí bình thường. Nếu bé vẫn tăng cần đều (khoảng 1-1.2kg/tháng), ăn ngủ bình thường thì các mẹ không cần lo lắng.

hiện tượng trẻ hay vặn mình
Hiện tượng trẻ hay vặn mình

Tốc độ tăng cân trung bình của các bé như sau:

  • Tuần đầu tiên bé sẽ bị sụt cân vì lượng nước thất thoát ở da, phổi, cuống rốn và phân xu. Trong khi 3-5 ngày đầu sữa của các mẹ chưa về nhiều. Thông thường sẽ sụt 5-10% trọng lượng ban đầu và hiện tượng này là bình thường.
  • Tuần thứ 2 trẻ sẽ tăng cân nhanh và trong 2 tháng đầu tiên sẽ tăng 1-1.2 kg.
  • Từ tháng thứ 3 đến thứ 6 sẽ tăng 0.6kg/ tháng.
  • Từ tháng thứ 6 đến 12 sẽ tăng 0.3-0.4kg/tháng.

Cần đưa trẻ đi khám nếu trẻ có đồng thời các hiện tượng sau

  • Bé vặn người (gồng người) trong lúc ngủ và có thể cả lúc không ngủ.
  • Bé khó ngủ. Tổng thời gian ngủ cả ngày lẫn đêm dưới 15 tiếng.
  • Ban đêm và gần sáng, bé hay thức giấc, người đổ nhiều mồ hôi. Nhiều lúc ra như tắm. Hay nấc, hay trớ và rụng tóc.
  • Tốc độ lên cân chậm – dưới 0.8kg/ tháng.

Lúc này nhiều khả năng là bé đang bị thiếu Vitamin D dẫn đến còi xương. Theo thống kê của Việt Nam thì cứ 5 trẻ sẽ có 1 trẻ bị còi xương và 30% trẻ bị suy dinh dưỡng.

Chú ý: Không dùng cách chữa vặn mình rướn người của bé bằng cách triệt lông. Xem kĩ Video dưới đây.

Các mẹ cần chú ý lớp lông của bé sẽ tự rụng khi bé lớn mà không gây tác hại gì cả. Tránh dùng chanh và lòng trắng trứng để loại bỏ lớp lông tơ của bé. Có thể gây hại đến sức khỏe của bé.

Triệu chứng 2 : Khó ngủ ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh thường có giấc ngủ ngắn và không sâu. Nguyên nhân là do sữa mẹ dễ tiêu nên bé nhanh đói và sẽ thức dậy khi có nhu cầu bú.

Các bé sơ sinh chưa có tâm lí ổn định nên rất dễ giật mình và khóc. Theo thống kê cho thấy 50% trẻ sẽ gắt ngủ, quấy khóc trước khi ngủ. Điều này sẽ làm các ông bố bà mẹ trẻ bối rối nhưng đó là hoàn toàn bình thường. Nếu bé ngủ đủ từ 17-20 tiếng/ ngày và lên cần đều đặn thì bạn không cần phải lo lắng.

Trong trường hợp có hiện tượng đổ mồ hôi nhiều, hay lăn lộn, ngủ ít hơn tiêu chuẩn thì bạn cần chú ý thêm các dấu hiệu khác. Ví dụ như biếng ăn, ít bủ, da xanh xao, đi ngoài… thì cần cho bé đi khám bác sĩ.

Cách xử lý khi bé gắt ngủ

  • Cho bé ngủ ngay khi thấy bé có dấu hiệu buồn ngủ: ngáp, dụi mắt, khóc, mè nheo, giãy giũa, đạp chân tay..
  • Đảm bảo trẻ bú đủ cữ trước khi ngủ. Có thể cho con bú để dỗ con, giúp con dễ dàng chìm vào giấc ngủ.
  • Kiểm tra xem tã có bị ướt không, quần áo có chật không. Cần thay vì tã ướt và nới lỏng quần áo giúp bé dễ chịu, thoải mái khi đi ngủ.
  • Nhiệt độ dành cho trẻ sơ sinh lí tưởng ở mức 24-26 độ.
  • Cần theo dõi thói quen của trẻ và chuẩn bị tâm lý cho mình. Ví dụ trẻ sẽ khóc khoảng 15 – 30 phút trước khi ngủ. Điều đó giúp bạn có tâm lý ổn định và bớt sốt ruột khi bé khóc.

Triệu chứng 3: Bé hay quấy khóc

Bạn có biết: trẻ sơ sinh hay quấy khóc là bình thường và thường là không có hại gì cả. Sở dĩ vì hệ thần kinh của bé chưa ổn định. Dẫn đến dễ giật mình và hay khóc.

Khóc là một vận động giúp trẻ rèn luyện hô hấp giúp phổi được mở rộng. Ngoài ra, khi khóc bé có thể đập chân tay để tăng và điều chỉnh nhiệt độ cơ thể. Vì giai đoạn này, nhiệt độ cơ thể của bé là chưa ổn định.

Trẻ sơ sinh hay quấy khóc
Trẻ sơ sinh hay quấy khóc

Cách xử lý khi bé quấy khóc

  • Nhiều bậc cha mẹ khi thấy con khóc thì vội vàng ôm ấp và cho con bú. Tuy nhiên việc này sẽ cản trở việc bé làm quen và phát triển cơ thể. Đôi khi khiến bé mệt mỏi hơn. Ngoài ra, việc cho con bú ngay lập tức sẽ tạo cho bé một thói quen xấu. Đó là cứ phải bế dong hoặc phải bú mới ngủ.
  • Trẻ sơ sinh rất nhạy cảm và chỉ có một cách duy nhất là khóc để bày tỏ các vấn đề của mình. Vì vậy trước hết, các mẹ phải xác định được nguyên nhân trẻ khóc. Các nguyên nhân có thể khiến bé khóc như
    • Bé bị đói: cần xác định được cữ bú của bé. Từ đó xác định ra khoảng thời gian sau bao lâu cần cho bé bú.
    • Bé đi ị hoặc tè: lúc này tã bỉm đã bị ướt và gây ra sự khó chịu. Các mẹ cần kiểm tra để bé luôn khô ráo. Giúp cho các bé có sự thoải mái.
    • Phòng quá lạnh hoặc quá nóng. Các mẹ cần duy trì ở nhiệt độ 24-26 độ để bé có sự ấm áp và thoải mái.
    • Bé bị hoạt động quá tải. Thường là do sự kích thích quá nhiều từ xung quanh. Ví dụ đi chơi cả ngày, quá nhiều người xung quanh chơi đùa, kích thích từ tiếng ồn…Lúc này bé cần sự yên tĩnh thoáng mát và sự vỗ về của các mẹ để chìm vào giấc ngủ.
    • Bé bị sốt được định nghĩa là khi nhiệt độ cao hơn 37 độ. Nếu bé sốt nhẹ thì các mẹ không cần quá lo lắng. Nếu sốt cao – trên 38.5 độ thì các mẹ nên đưa các bé đến bác sĩ.

Xem thêm về cách xử lý khi trẻ bị sốt.

Triệu chứng 4: Bé bị nấc cụt liên tục

Nấc cụt – đôi khi viết sai là nấc cục – gọi tắt là nấc. Đây là hiện tượng tín hiệu xung thần kinh giữa não chưa đồng bộ với cơ bụng gây ra hiện tượng nấc cụt. Nấc cụt có thể diễn ra vài lẫn mỗi ngày và kéo dài mỗi lần vài phút. Thông thường nấc cụt sẽ tự hết và không có gì đáng ngại.

Mẹo xử lý chứng nấc cụt của bé

  • Trong các cách xử lý nấc cụt thì cho bú là cách hiệu quả nhất với bé. Tuy nhiên bạn chỉ nên cho bú cho đến khi bé dừng nấc.
  • Dùng 2 ngón tay bịt cả 2 bên lỗ tai của trẻ. Sau 30s lại thả ra. Cứ lặp đi lặp lại 15 lần có thể trẻ sẽ hết nấc.
  • Các mẹ có thể gãi lên môi hoặc phần mang tai của bé. Sau đó đếm tới 50 trẻ sẽ hết nấc.
  • Khóc cũng là một cách giúp bé hết nấc. Khi khóc bé sẽ giãn thân kinh thực quản và có tác dụng cắt các kích thích lên cơ hoành dưới ngực. Tuy nhiên không nên để bé khóc quá lâu.
  • Bé có thể bị nấc sau khi ti mẹ. Đó là do khi bú no bụng bé có thể bị đầy hơi dẫn đến nấc cụt. Các mẹ hay chụm bàn tay lại và vỗ nhẹ lên lưng của bé để giúp bé ợ hơi. Đa số các bé khi ợ hơi sẽ phát ra tiếng Ợ khá to. Nếu bé bú bình, các mẹ có thể dốc ngược bình sẽ xem núm có bị thủng hay bị rách hay không, vì đó là nguyên nhân không khí lọt vào bình và làm bé bị đầy hơi.

Với các bé hay bị đầy bụng, các mẹ nên chọn tư thế ti giúp bé dễ tiêu hóa. Cụ thể là tư thế bế hình nôi sẽ giúp hệ tiêu hóa của bé được tốt hơn.

Tư thế cho bú hình nôi
Tư thế cho bú hình nôi

Một vài chú ý khi bé bị nấc cụt

  • Nếu đã áp dụng các cách chữa trên mà bé không khỏi thì không nên cho bé bú tiếp. Vì nấc cụt sẽ làm bé có thể bị nôn ói.
  • Nếu trẻ bị nấc cụt liên tục trong 3 tiếng thì bạn cần đưa đến bác sĩ. Nấc liên tục kèm với nôn ói có thể là vấn đề của dạ dày hoặc thiếu Vitamin D.

Triệu chứng 5: Trẻ bị rôm sảy

Khi mới đẻ thì trong cơ thể các bé vẫn còn các hormone của mẹ. Tuyến mồ hôi của trẻ còn chưa hoàn thiện, dễ dẫn đến tắc nghẽn. Đặc biệt khi trời nóng, mồ hôi tiết ra nhiều mà không thoát được sẽ gây ra hiện tượng rôm sảy. Khi bé bị rôm sảy, trên da sẽ xuất hiện những nốt đỏ mảng đỏ. Nếu các bé gãi nhiều có thể gây ra mụn nhọt và nhiễm trùng.

Thông thường rôm sảy là hiện tượng không đáng ngại. Trẻ sẽ tự hết trong vòng 7-10 ngày.

Làm gì khi trẻ sơ sinh bị rôm sảy
Làm gì khi trẻ sơ sinh bị rôm sảy

Cách xử lý khi bé bị rôm sảy

  • Giải nhiệt cho bé bằng chế độ ăn uống hợp lý. Cần cho trẻ uống nhiều nước, nhiều trái cây như cam, quýt.
  • Thường xuyên lau mồ hôi cho bé.
  • Nên mặc quần áo có chất liệu cotton mềm, thoáng mát, rộng và nhạt màu.
  • Không dùng phấn rôm bôi lên vùng da của trẻ. Việc dùng phấn rôm sẽ làm vùng da của bé bị bít lại và có thể gây viêm nặng hơn.
  • Quần áo của trẻ phải được giặt sạch và phơi khô, tránh chỗ bụi khói.
  • Cắt móng tay để tránh việc trẻ gãi nhiều làm nhiễm khuẩn da.

Nếu thời gian bị rôm sảy kéo dài hơn 15 ngày và có dấu hiệu nặng hơn như da sưng, nóng, đỏ và đau thì cần đưa bé đến bác sĩ khám.

Triệu chứng 6: Trẻ bị lác sữa

Lác sữa hay chàm sữa là hiện tượng bé những mẩn đỏ lúc đầu. Sau đó trở thành mụn nước nhỏ li tí, đỏ. Nứt da, rịn nước, đóng mài và tróc vẩy. Khi bị bệnh, bé sẽ khó chịu, ngủ không ngon, quấy và bú kém. Nhiều bé gãi hoặc cọ mặt vào đầu gối làm mụn nước bị vỡ, gây ra nhiễm trùng.

Trẻ bị lác sữa có thể có liên quan đến 2 yếu tố: cơ địa dị ứng và chất gây dị ứng. Nếu bố mẹ có tiểu sử di ứng như hen suyễn, mề day, dị ứng da, dị ứng thời tiết thì con cũng có thể mắc phải. Ngoài ra bé có thể dị ứng bới các nguồn bên ngoài như vật nuôi, nấm mốc, bụi.. hay có trong chăn ga gối đệm.

Trẻ bị tràm sữa hay lác sữa
Trẻ bị tràm sữa hay lác sữa

Cách xử lý khi bé bị lác sữa

Đây là hiện tượng thường gặp và cũng không có gì nguy hại. Tuy nhiên các mẹ cần giữ cho các bé tranh gây nhiễm trùng hay viêm da nặng hơn. Cụ thể như sau

  • Không nên dùng thuốc bôi khi trẻ bị lác sữa. Chỉ cần thường xuyên vệ sinh sạch sẽ vùng da đang bị viêm với dung dịch Lactacid pha với nước ấm mỗi ngày 2 lần. Kết hợp với thoa kem hay sữa có tác dụng giữ ẩm và làm mềm da như exomega, cetaphil, physiogel, saforelle. Việc này sẽ giúp da bé bớt khô, giảm ngứa ngáy và sẽ hết dần.
  • Da trẻ rất mỏng manh, bôi xức gì càng mau hết càng độc hại, càng dể bị teo da, da trên mặt càng ảnh hưỡng nặng hơn.

LƯU Ý: Không dung thuốc 7 MÀU (Silkron) để điều trị lác sữa cho con. Đây là thuốc chứa hoạt chống viêm corticoid mạnh gây nhiều tác dụng phụ như teo da, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu trẻ bị lâu không hết bạn nên gặp bác sĩ để có cách điều trị thích hợp.

Triệu chứng 7: Trẻ đi ị nhiều lần trong ngày

Hoàn toàn bình thường. Các mẹ đừng quá lo lắng nhé. Đơn giản vì các bé sơ sinh (dưới 3 tháng) thì ăn ngủ ị là 3 việc chính. Nếu bé đi nhiều mà không nôn trớ, phân bình thường, không mệt mỏi và vẫn bú bình thường thì không phải lo lắng.

Tuy nhiên các mẹ cần chú ý không ăn các đồ sống như hải sải tươi sống, uống rượu, cafe cần hạn chế. Vì những chất mẹ ăn vào có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa mà bé bú.

Trẻ đi ị nhiều lần
Trẻ đi ị nhiều lần

Khi có các dấu hiệu như tiêu chảy, nôn trớ nhiều lần trong ngày, phân có máu, bé mệt mỏi quấy khóc hơn bình thường thì cần cho đi khám.

Lưu ý khi bé đi ị nhiều lần

Khi đi ị nhiều lần, khả năng bé bị hăm là cao nếu các mẹ không chú ý thay tã kịp thời. Các mẹ chú ý sau khi thay tã cho bé, có thể để bé tự do vùng mông 1 thời gian ngắn. Để mông bé khô thoáng tự nhiên.

Nếu mông bé không đỏ, có thể thoa một lớp kem bôi trơn như Vaselin. Nếu thấy triệu chứng mẩn đó, có thể sử dụng kem đặc trị hăm tã có chứa thành phần oxit kẽm.

Triệu chứng 8: Trẻ bị khò khè khi thở

Theo thống kê đến 80% trẻ sơ sinh có hiện tượng khò khè khi thở. Mặc dù không kèm theo triệu chứng gì bất thường như ho, sốt hay sổ mũi. Do vậy, trong 3 tháng đầu nếu bé không sốt vẫn ăn ngủ bình thường thì không có gì đáng ngại.

Nguyên nhân là khi quá trình rặn đẻ sẽ giúp bé có quá trình co thắt – vận động ở hệ hô hấp. Giúp phổi hoạt động ngay lúc chào đời và đẩy các chất nhầy ra(dịch nước ối) khỏi phổi. Đối với các trẻ sinh mổ hoặc thời gian sinh ngắn(sinh non) thì không có quá trình này. Do vậy, các chất nhầy vẫn trong phế quản nên có thể gây ra hiện tượng khò khè trong 3 tháng đầu.

Cách xử lý khi bé bị khò khè

Đa số hiện tượng này sẽ tự hết sau 3 tháng. Tuy nhiên các mẹ có thể áp dụng một số cách sau để làm giảm khò khè cho bé.

  • Vệ sinh mũi họng cho bé. Do trẻ sơ sinh chưa biết thở bằng mồm nên chỉ cần hơi có gỉ tắc mũi là có thể gây ra khò khè. Các mẹ có thể dùng nước muối sinh lý để rửa sạch cho bé. Đặt bé nằm nghiêng rồi nhỏ 2-3 giọt nước muối vào mũi bé. Sau đó đổi bên. Các mẹ lưu ý là chỉ 2-3 giọt mỗi bên, không cần quá nhiều nước muối. Bước tiếp theo là dùng bông thấm chất nhầy ở mũi hoặc dùng dụng cụ hút mũi. Như vậy mũi của bé sẽ sạch sẽ thông thoáng.
Rửa mũi cho trẻ sơ sinh khi bị khò khè
Rửa mũi cho trẻ sơ sinh khi bị khò khè
  • Các mẹ chú ý kiếm tra xem tư thế ngủ của bé có cản trở việc thở không. Ví dụ như nằm nghiêng chèn vào khoang mũi. Thử đổi tư thế thích hợp xem bé có giảm khò khè không. Cần tránh nằm sấp vì tư thế này đặt nhiều áp lực vào tim và phổi của bé.
  • Massage cánh mũi. Các mẹ có thể dùng 2 ngón trỏ day nhẹ 2 bên cánh mũi để chất nhầy dễ dàng tan ra. Có thể kết hợp với nhỏ nước muối sinh lý trước đó.
  • Sử dụng tinh dầu. Đây là phương pháp dân gian được các mẹ thấy khá hiệu quả. Xoa dầu tràm vào gan bàn chân bé sẽ giúp bé dễ thở và ngủ ngon hơn. Cũng có thể pha 1 chút tinh dầu vào nước tắm của bé để ngăn ngừa sổ mũi và giữ ấm cho cơ thể bé.

Triệu chứng 9: Bé hắt hơi

Trẻ sơ sinh có lớp niêm mạc mũi chưa phát triển. Do vậy chỉ cần một chút bụi, nước mũi, cặn sữa trong mũi cũng có thể làm cho bé hắt hơi. Chính hoạt động hắt hơi sẽ đẩy các chất này ra ngoài. Đây là hiện tượng bình thường và không có ảnh hưởng gì đến trẻ.

Tuy nhiên, các mẹ cần chú ý đến các triệu chứng nếu có đi kèm. Ví dụ như chảy nước mũi, ho húng hắn, nóng đầu, … thì khả năng bé bị sốt. Cần theo dõi và có cách xử lý thích hợp.

Triệu chứng 10: Trẻ hay bị nôn trớ

Trẻ sơ sinh nôn trớ cũng là hiện tượng hay gặp. Đặc biệt với các bé từ 3 tháng tuổi trở xuống. Lúc này, hệ tiêu hóa còn non, van trong dạ dày hoạt động chưa đồng bộ nên dễ nuốt hơi trong khi bú. Chính lượng hơi này sẽ làm cho bé nhanh no hơn, ngoài ra còn gây ra nôn trớ.

Các mẹ nếu gặp con nôn trớ cũng không cần quá lo lắng. Nếu bé vẫn ăn ngủ tốt, đi ngoài bình thường và tăng cân tốt thì cứ lo tĩnh dưỡng cho mình. Lấy sức mà chăm sóc cho bé.

Hiện tượng trẻ bị nôn trớ
Hiện tượng trẻ bị nôn trớ

Xem thêm về cách xử lí khi bé bị sốt.

Cách xử lý khi trẻ bị nôn trớ

  • Tăng số lần (cữ) bú lên. Thông thường trẻ sơ sinh chỉ nên bú từ 30-45 ml/ lần. Sau đó cứ cách 1.5-2 tiếng lại có thể cho con bú 1 lần.
  • Sau khi bé bú xong không đặt bé nằm ngay. Nên bế dựng, chụm bàn tay và vỗ nhẹ vào lưng bé. Cho đến khi có tiếng ợ hơi của bé. Để đảm bảo các khí thừa ra ngoài – không gây ra khó chịu trong bụng.
  • Chú ý cho bé ngậm chặt ti (hoặc núm vú giả khi bú bình) để tránh không khí lọt vào. Giảm thiểu lượng hơi dư thừa.
  • Với các bé hay bị trớ có thời gian bú ít, các mẹ có thể vắt bỏ đi lớp sữa đầu. Vì lớp sữa đầu thường không có nhiều dinh dưỡng. Cho bé bú từ lớp sữa thứ 2 sẽ tiết kiệm được nhiều không gian trong bụng bé và có dinh dưỡng tốt hơn cho bé.

Triệu chứng 11: Táo bón ở trẻ sơ sinh

Táo bón cũng là hiện tượng phổ biến ở trẻ nhỏ dưới 3 tháng tuổi. Trước hết các bé được xác định là táo bón khi

  • Bé đi đại tiện ít – 3 đến 5 ngày mới đi 1 lần. Thông thường ở độ tuổi này các bé đi ít nhất 1 lần 1 ngày.
  • Thời gian đi đại tiện chỉ là 1 yếu tốt. Nếu phân của bé mềm xốp thì dù có 2-3 ngày / lần thì chưa gọi là táo bón. Ngược lại ngày nào bé cũng đi 1 lần như phân kéo dính bết, trẻ phải rặn vất vả thì cũng là bị táo bón.

Táo bón sẽ kéo theo bụng bé hơi phình, khó chịu, quấy khóc ăn ít và tăng cân chậm. Khả năng hấp thụ dinh dưỡng kém đi dẫn đến tăng cân chậm. Nếu táo bón kéo dài dẫn đến các chất độc không được đào thải ra ngoài.

Cách xử lý táo bón cho trẻ sơ sinh

Trước hết các mẹ cần xác định nguyên nhân gây ra táo bón ở trẻ. Từ đó xác định cách xử lý thích hợp. Cụ thể có 4 trường hợp như sau:

Trường hợp bé bú mẹ hoàn toàn

  • Nhiều khả năng trong trường hợp này là mẹ bị táo bón dẫn đến trẻ bú mẹ cũng bị táo bón. Khi mẹ ăn nhiều gừng, nghệ, thuốc bắc, các chất chứa sắt và canxi có thể dẫn đến sữa mẹ bị nóng. Gây ra táo bón cho bé. Lúc này các mẹ có thể thay đổi khẩu phần ăn. Như ăn nhiều rau xanh, hoa quả tươi quả, tăng cường chất xơ và uống thêm nước. Đối với các bé có thể massage cho bé đỡ bị táo bón.

Xem thêm về cách massage cho trẻ sơ sinh – giúp xử lý táo bón ở BV Việt Pháp HN.

  • Nếu trẻ bị ốm sốt cũng có thể gây ra táo bón. Ốm sốt khiến trẻ ra nhiều mồ hôi, mất nước gây ra táo bón. Trong trường hợp này, các mẹ cần sử dụng các cách để hạ sốt cho bé.

Xem thêm về cách xử lý khi trẻ sơ sinh bị sốt.

Trường hợp bé bú sữa ngoài

Bé dùng sữa ngoài sẽ có khả năng bị táo bón cao hơn vì sữa ngoài khó tiêu và nóng hơn sữa mẹ. Ngoài ra có thể do mẹ pha chưa đúng cách. Quá đặc hoặc quá loãng, pha với nước trái cây hay nước cơm. Và mỗi bé có thể phù hợp với một loại sữa bột nhất định.

Cách giải quyết

  • Pha sữa đúng theo hướng dẫn nhà sản xuất. Tranh pha với nước cơm, nước cháo hay nước trái cây.
  • Có thể đổi sang lại sữa khác để thử. Ví dụ chọn loại sữa có chất xơ Fructooligosaccharid (FOS)
  • Có thể dùng thêm loại chất xơ Natufib nếu các mẹ không muốn đổi loại sữa đang dùng. Chất này dạng hòa tan sẽ giúp phân mềm và xốp. An toàn và cải thiện táo bón sau 2-3 ngày.

Trường hợp bé đang ăn dặm

Đây là giai đoạn trẻ sơ sinh dễ bị táo bón nhất. Do bé chưa kịp làm quen với sự thay đổi thức ăn. Thức ăn dặm thường đặc hơn sữa, lại giàu chất đạm và thiếu chất xơ. Ngoài ra uống ít nước đi so với bú mẹ nên rất dễ xảy ra táo bón.

Cách giải quyết

  • Cần cho bé ăn dặm từ từ. Ban đầu ăn ít và tăng dần. Nên làm đồ ăn loãng đến đặc dần.
  • Chú ý cho trẻ uống thêm nước, nước trái cây hay sinh tố hoa quả.
  • Chú ý massage cho bé hàng ngày để bé dễ chịu và làm quen với việc đại tiện.
  • Với các đồ ăn dặm có sẵn, các mẹ có thể thêm chất xơ bằng cách xoay nhuyễn khoai lang, cà rốt, rau cải, mồng tơi…

Triệu chứng 12: Bệnh Tay – Chân – Miệng

  • Hiện tượng các bé bị bệnh Tay – Chân – Miệng (TCM) là các bé thường bị sốt, sau đó trên da xuất hiện các nốt đỏ mụn nước.  Thường xuất hiện ở họng, quanh miệng, tay, chân, mông, đầu gối…
  • Bệnh thường gây ra bởi nhóm virus đường ruột, ví dụ Coxsackie A16 hoặc EV71. Bệnh có thể lây qua đường hô hấp qua trẻ. Tuy vậy, người lớn khó lây vì khả năng miễn dịch tốt hơn trẻ nhỏ.
Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh
Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh

Cách thức điều trị bệnh TCM  khi trẻ bị bệnh nhẹ

  • Dùng các thuốc giảm đau, sát trùng niêm mạc miệng như nước muối 0.9%, Kamistad..
  • Cho bé ăn các đồ ăn loãng, dễ tiêu như cháo sữa.
  • Vệ sinh da cho bé để tránh nhiễm khuẩn. Tắm bằng các loại nước có tính nhẹ như nước lá chè. Dùng betadin bôi tổn thương ngoài ra sau khi tắm.
  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước nhiều lần. Cả các mẹ và bé. Đặc biệt trước khi chế biến đồ ăn, trước khi cho ăn, trước khi bế, sau khi thay tã.
  • Vệ sinh ăn uống: ăn chín uống chín. Các vật dụng cần được đảm bảo sạch sẽ. Ngâm tráng bằng nước sôi. Không cho trẻ ăn bốc, mút tay, gãi ngứa.
  • Chú ý lau sạch bề mặt, dụng cụ tiếp xúc với bé như đồ chơi, tay nắm cửa, mặt bàn ghế,..

Cần chú ý đưa trẻ đi bệnh viện khi bé bị bệnh nặng. Cụ thể là các hiện tượng sau

  • Sốt cao liên tục không thể hạ được.
  • Mệt mỏi không chơi, ngủ nhiều, lơ mơ, ngủ gà gật. Hay giật mình.
  • Vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc khu trú ở tay, chân.
  • Thở nhanh, thở bất thường: ngưng thở, thở nông, rút lõm ngực, khò khè….

Triệu chứng 13: Trẻ bị tưa lưỡi

Trẻ bị tưa lưỡi là hiện tượng những cahasm trắng nhỏ mọc trên đầu lưỡi. Sau lan ra thành các đốm trắng to trên mặt lưỡi và lan sang 2 bên. Dần dần tạo thành những đám mầu trắng sữa khó bóc trên bề mặt lưỡi.

Trẻ sơ sinh bị tưa lưỡi
Trẻ sơ sinh bị tưa lưỡi

Nguyên nhân gây ra hiện tượng tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh

  • Lưỡi bé không vệ sinh thường xuyên. Các mẹ sau khi cho con bú, đặc biệt với các bé hay ngậm ti không chú ysd vệ sinh miệng cho bé. Lâu ngày các sữa còn đọng lại trên thành lưỡi và gây ra tưa lưỡi.
  • Do bé bị nấm miệng. Có thể gây ra do nấm Candida albicans phát triển trong khoang miệng. Trong trường hợp các bé phải dùng kháng sinh gây ra rối loạn lợi khuẩn, tạo điều kiện cho nấm Candida phát triển. Với các mẹ uống kháng sinh cũng sẽ ảnh hưởng đến bé.
  • Do lây từ mẹ sang. Do đường sinh dục của mẹ bị nấm trong lúc đẻ.

Phòng bệnh tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh

  • Với các bé bú mẹ thì khả năng bị tưa lưỡi thấp hơn. Các mẹ chú ý vệ sinh bầu ngực trước khi cho bé bú. Sau khi con bú có thể cho con uống 1-2 thìa nước ấm để tránh sữa đọng lại trên miệng.
  • Với các bé bú sữa công thức thì cần cẩn thận hơn. Chú ý cần tiệt trùng bình sữa, núm ti bằng nước sôi trước khi cho bú. Đồng thời có thể rơ lưỡi cho bé 2 lần / ngày bằng nước ấm. Chú ý tránh thời gian bé ăn no vì có thể gây trớ cho bé. Các mẹ cũng cần chú ý cắt móng tay và vệ sinh tay sạch sẽ trước khi rơ lưỡi.

Chữa bệnh tưa lưỡi ở trẻ sơ sinh

  • Không dùng mật ong để đánh tưa lưỡi. Theo bác sĩ Hà Thị Loan, bệnh viện Nhi Trung ương, mật ong có nhiều độc tốc botulium. Chất này tác động lên dây thần kinh cơ, gây liệt. Nếu ngộ độc nặng có thể tử vong. Trẻ sơ sinh (dưới 6 tháng) có nguy cơ ngộ độc cao với mật ong.
  • Chữa bằng dung dịch Natri Bicarbonat (Nabica, NaHCO3). Thường gọi là thuốc muối chữa bệnh dạ dày. Lấy 1 thìa nhỏ Nabica hoà tan trong 4 thìa nước sôi, khuấy kỹ. Đợi nước nguội rồi bỏ cặn chỉ lấy nước trong. Đó là dung dịch Nabica bão hoà 25%. Sau khi trẻ bú xong, các mẹ nhỏ 1 giọt dung dịch này vào miệng. Nếu mồm bé quá khô nên nhỏ 1-2 giọt nước sạch rồi mới nhỏ 1-2 giọt dung dịch. Với dung dịch này, dù bị tưa nặng cũng sạch tưa chỉ trong 24 giờ.

Triệu chứng 14: Trẻ bị bướu máu

Bướu máu(u máu) là hiện tượng các bé nổi lên các vết bớt màu đỏ trong người. Các vết bớt này có thể lớn theo thời gian. Thông thường các bướu máu sẽ phát triển mạnh nhất khi trẻ được 1 tuổi và rút dần khi trẻ lên 2-3 tuổi. Các bé gái có tỉ lệ bướu máu nhiều gấp 3-5 lần bé trai.

Thông thường bướu máu không nguy hiểm. Tức là 1 loại bướu lành tính, không di căn, không tái phát và không nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh bướu máu ở trẻ sơ sinh
Bệnh bướu máu ở trẻ sơ sinh

Cách xử lý bệnh bướu máu ở trẻ

Để có cách xử lý thích hợp các mẹ cần dựa vào 3 yếu tố sau

  1. Vị trí của bướu máu
  2. Mức độ phát triển của bướu máu nhanh hay chậm
  3. Độ tuổi của bé.

Nếu bướu máu nằm ở các vị trí nóng như khóe mắt, cánh mũi, khóe miệng, môi.. và phát triển nhanh thì các mẹ nên cho bé đi khám và xử lý sớm. Vì nếu bướu này phát triển mạnh quá có thể gây tổn thương đến đến các bộ phận khác. Ngoài ra, nếu để bướu quá lớn thì cũng sẽ gặp khó khăn khi phẫu thuật.

Nếu các bướu máu nằm ở vị trí nhưng lưng, bụng, tay chân và tốc độ chậm thì các mẹ có thể theo dõi. Sau 6 tuổi nó vẫn còn thì có thể tiến hành phẫu thuật. Có nhiều phương pháp để can thiệt như phẫu thuật, đốt laser, corticoid hay xạ trị. Tuy nhiên các mẹ cần tham khảo kĩ ý kiến bác sĩ khi can thiệt.

Các mẹ có thể tìm hiểu thêm về bệnh bướu máu và cách điều trị ở chuyên mục Sống khỏe mỗi ngày của VTV2

Triệu chứng 15: Trẻ bị cứt trâu

Cứt trâu ở trẻ sơ sinh là hiện tượng trên đầu bé bị bết thành từng cục. Có vảy đóng thành từng mảng nứt nẻ trên đầu. Một số vùng có hiện tượng kích ứng gây đỏ.

Trẻ sơ sinh bị cứt trâu
Trẻ sơ sinh bị cứt trâu
  • Khi bị cứt trâu bé sẽ ngứa ngáy khó chịu và hay quấy khóc. Nhiều trường hợp bị nặng dẫn đến bỏ ăn, ngủ ít gây ra nhiều phiền toái cho các mẹ.
  • Nhiều mẹ nghĩ rằng không chăm sóc bé sạch sẽ dẫn đến bệnh cứt trâu nhưng lí do không phải vậy. Ở trẻ sơ sinh, có một vùng thóp chưa khép hẳn nên các tuyến bã nhờn tiết ra đọng khô bảo vệ phần thóp. Những tảng này thường màu xám thường gọi là cứt trâu.

Cách xử lý khi trẻ bị cứt trâu

Nếu cứt trâu của bé bị nhẹ, trước hết các mẹ cần giữ vệ sinh cho bé bằng cách sau:

  • Cần giữ cho da đầu của trẻ sạch và khô ráo. Chú ý gội đầu thường xuyên bằng dầu gội của bé để loại bỏ chất nhờn và tế bào chết. Chú ý chọn loại dầu gội ít gây dị ứng.
  • Những ngày nóng hay ấm không cần thiết phải đội mũ cho trẻ gây bí hơi. Nếu đội mũ vào mùa lạnh chú ý chọn loại chất liệu cotton mềm mại.

Sau đó có thể kết hợp với 1 trong các cách sau đây:

  • Cách 1: Dùng kem Vaseline (loại tròn mỏng, hàng của Nga) bôi lên đầu bé và để khoảng 2 tiếng. Sau đó lấy tay xoa nhẹ thì lớp cứt trâu sẽ bong ra. Làm khoảng 2-3 ngày sẽ khỏi.
  • Cách 2: Dùng dầu Baby oli bôi cho bé trước khoảng 2-3 tiếng, sau đó gội cùng với dầu gội. Lúc này thì lớp cứt trâu có thể bở ra. Các mẹ dùng loại lược nhỏ cào nhé thì sẽ bong ra ngay. Chú ý là cào nhẹ kẻo gây tổn thương da đầu của bé. Sau đó dùng khăn sô lau sạch. Làm khoảng 3-4 ngày là sạch.
  • Cách 3: Dùng 1 ít nước cốt chanh bôi lên chỗ cứt trâu. Đợt khoảng 15 phút cho nó bở ra rồi gội đầu cho bé. Khi gội chỉ cần lấy khăn mềm xoa nhẹ thì cứt trâu sẽ tự bong ra hết.
  • Cách 4: các mẹ dùng bông thấm ít dầu hạnh nhân rồi chấm vào phần cứt trâu. Sau đó xoa nhẹ da đầu bé để lớp cứt trâu bong ra. Sau đó có thể gội đầu bình thường.
  • Cách 5: Dùng trà xanh hoặc trà mạn thật đặc. Sau đó dùng bông thấm trà và xoa lên phần da đầu có cứt trâu. Trà có chất chống oxi hóa và Vitamin C giúp làm sạch cứt trâu, diệt khuẩn và nuôi dưỡng da dầu. Sau đó gội sạch bằng nước thường, không dùng xà phòng làm mất tác dụng của trà.

Trong trường hợp bị nặng, các mẹ cần đưa con đến bác sĩ đề tìm ra cách xử lí thích hợp. Đôi khi việc ăn uống của các mẹ cũng làm tăng tuyến bã nhờn ở trẻ.

Triệu chứng 16: Trẻ bị bệnh hạt kê trắng

Hạt kê trắng là hiện tượng các bé xuất hiện màu hạt trắng đục dưới da, thường xuất hiện ở vùng mũi, trán hay má. Mụn kê thường xuất hiện khoảng dưới 1 tháng tuổi. Nguyên nhân chủ yếu là bã nhờn bị ứ đọng ở dưới da. Thường thì hạt kê trắng là bệnh không đáng ngại. Sẽ biến mất sau vài tuần nếu xử lý đúng cách.

Trẻ bị hạt kê trắng ở mặt
Trẻ bị hạt kê trắng ở mặt

Cách xử lý trẻ bị hạt kê trắng

  • Để tránh gây tổn thương cho bé, khi tắm rửa các mẹ cần dùng khăn bông mềm lau rửa nhẹ nhàng. Tránh kì mạnh hay cọ xuất làm da của bé bị trầy xước.
  • Cho bé mặc quần áo có chất liệu thoáng mát, thấm hút mồ hôi. Có thể dùng loại nước giặt riêng, phù hợp với bé.
  • Chế độ ăn của các mẹ(nếu đang cho con bú) và bé cần tránh các thực phẩm có tính nóng như hải sản, trứng…
  • Khi các mụn kê nặng lên như đầu có mủ, sưng tấy,.. thì cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay.

Triệu chứng 17: Trẻ bị mọc mụn nhọt

  • Mụn nhọt là hiện tượng trẻ xuất hiện các chấm đỏ trên da, chứa mủ và lớn dần lên. Ở trung tâm nhọt sẽ là đầu trắng hoặc vàng.
Mụn nhọt ở trẻ sơ sinh và cách xử lý
Mụn nhọt ở trẻ sơ sinh và cách xử lý
  • Các mẹ chú ý mụn nhọt khác với hiện tượng rôm sảy ở trẻ sơ sinh.  Khi trẻ bị mụn nhọt, đa phần là do vi khuẩn chứ không phải do nóng phát ra. Nhọt thường mọc một hay nhiều cái, có thể dạng chùm tùy vào vi khuẩn gây bệnh. Với nhưng trẻ có sức đề kháng tốt, vi khuẩn chỉ cư trú trong mụn nhọt. Nhưng nếu sức đề kháng yếu, vi khuẩn có thể đi vào máu gây nhiễm trùng huyết. Lúc đó trẻ sẽ có biểu hiện sốt cáo 39-40 độ. Lúc này nếu không xử lý kịp thời, nhiễm trùng bùng phát có thể gây ra sốc do độc tố của vi khuẩn.
  • “Khi thấy trẻ mọc mụn, nhọt, dù sốt hay không sốt, cũng nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khám để tránh biến chứng.”. Theo bác sĩ Trần Thị Việt, Trưởng Khoa Nhiễm BV Nhi Đồng 2.

Tuyệt đối không nên

  • Tùy tiện cho trẻ uống kháng sinh khi trẻ nổi mụn nhọt. Uống kháng sinh hay không, liêu lượng thế nào cần chỉ định của bác sĩ sau khi khám trực tiếp cho bé.
  • Không kỳ cọ quá mạnh khi tắm rửa gội đầu. Không tự nặn các mụn còn non. Các mụn ở mặt có nhiều dây thần kinh còn có thể gây biến chứng cho bé. Việc nặn mụn nên thực hiện ở bệnh viện trong môi trường vô trùng.
  • Không dùng kim chích nhọt, không đắp cao, đắp lá thuốc trên mụn nhọt đã vỡ.

Triệu chứng 18: Trẻ bị hăm tã

Hăm tã là hiện tượng tại vùng tiếp xúc với tã da của trẻ bị mẩn đỏ. Nặng hơn sẽ là nứt nẻ đóng vẩy hoặc mưng mủ. Dù các mẹ dùng giấy hay tả vãi thì hăm tả cũng có thể xảy ra.

Các cấp độ hăm tả ở trẻ sơ sinh
Các cấp độ hăm tả ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhân là do da của trẻ sơ sinh rất mỏng và nhạy cảm. Việc mặc tã thường xuyên hoặc thay tã không kịp thời khiến da của bé phải tiếp xúc với phân và nước tiều thường xuyên. Từ đó gây kích ứng da và hăm tã.

Các mẹ chú ý: Một số chất làm mềm vải, xà phòng giàu chất tẩy rửa cũng có thể là nguyên nhân gây kích ứng làn da mỏng của bé.

Cách xử lý khi trẻ bị hăm tã

  • Trước hết các mẹ cần giữ cho da bé sạch và khô. Đặc biệt ở vùng mông và bẹn. Để vệ sinh, các mẹ dùng nước ấm để lau mông. Chú ý lau nhẹ vừa phải, không miết để làm đau bé. Không dung khăn ướt có cồn để lau cho bé.
  • Thi thoảng nên để mông của bé được thoải mái. Nếu là trời ấm và bé ngủ, các mẹ có thể cởi bỉm cho con. Lót vải và ni-lon dưới mông bé – đề phòng bé tè ra giường. Như vậy vùng mông của bé được thoáng đãng, khô ráo và dễ lành bệnh hơn.
  • Các mẹ có thể hoàn toàn không dùng bỉm 2-3 ngày để bé khỏi hẳn rồi có thể dùng lại.
  • Sau khi rửa và lau khô, các mẹ có thể dùng 1 số loại kem trị hăm chuyên dụng như Bepanthen, Destiny, Bubchen, Mustela.
  • Không nên dùng phấn rôm bôi cho bé vì phấn rôm sẽ làm tắc lỗ chân lông. Dẫn đến mồ hôi không thoát ra có thể gây kích ứng da mạnh hơn.
  • Trường hợp nặng như mưng mủ thì các mẹ nên đưa con đến bác sĩ thăm khám.

Triệu chứng 19: Trẻ bị sốt

Sốt là biểu hiện thường gặp ở bé sơ sinh và trẻ nhỏ. Sốt là phản ứng của trẻ nhỏ để phản ứng lại sự nhiễm khuẩn gây ra bởi virus cảm cúm, viêm họng, cảm lạnh…

Sốt có nhiều nguyên nhân và có nhiều cấp độ. Đối với các bé còn nhỏ (dưới 3 tháng) thì lý do phổ biến của sốt là cảm lạnh thông thường, do tiêm phòng, hoạt động quá nhiều, thay đổi thời tiết thất thường…

Trẻ lên cơn sốt
Trẻ lên cơn sốt

Mức độ sốt của trẻ

Thông thường mức độ sốt của trẻ chia làm 3 cấp như sau

  • Sốt nhẹ (nhiệt độ từ 37 đến 38 độ). Nguyên nhân thường là do cảm lạnh, thay đổi thời tiết, tiêm phòng..
  • Sốt vừa (nhiệt độ từ 38.5 đến 39.5 độ). Thường là sốt virus.
  • Sôt cao (trên 39.5 độ). Trẻ sốt cao nguy hiểm và lúc này cần cho bé đi bệnh viện ngay. Dưới 40 độ có thẻ theo dõi và hạ sốt tại nhà. Nhưng trên 41 độ có thể gây các biến chứng nguy hiểm như hôn mê, phù phổi, suy thận cấp.

Cách xử lý khi bị sốt nhẹ và vừa

  • Vẫn cho con bú và ăn bình thường nếu trẻ vẫn có thể ăn. Cần cho trẻ uống nước nhiều và mặc áo mỏng thoáng mát.

Đều đặn dùng cách lau mát để vệ sinh và hạ nhiệt cho bé

  • Dùng 6-7 khăn nhỏ – khăn lau sữa của bé. Chuẩn bị một chậu nước ấm – kiểm tra nhiệt độ bằng khuỷu tay. Thấy ấm thì là vừa.
  • Cho bé nằm ngửa, cởi bỏ quần áo. Nhưng khăn vào chậu và vắt hơi ráo.
  • Đặt 2 khăn ở nách, 2 khăn ở bẹn và 1 khăn lau khắp người cho bé. Thay khăn từ 2-3 phút mỗi lần.
  • Không đắp lên trán vì ít có tác dụng hạ sốt. Không đắp lên ngực vì dễ gây cảm lạnh. Không dùng nước đá để lau mát.
  • Sau đó lau khô cho bé và mặc quản áo mỏng.

Mời các bạn xem cụ thể cách lau mát cho bé khi bị sốt

Nếu đọc hết toàn bộ các triệu chứng ở trên thì chắc hẳn mẹ là một người rất cẩn thận và kĩ tính. Ngược lại, có thể bạn đang quan tâm đến lĩnh vực y tá điều dưỡng. Hiện tại duhocvietduc đang có chương trình học nghề tại Đức, đặc biệt là nghề điều dưỡng tại Đức với nhiều chính sách ưu đãi. Miễn học phí 100%, hưởng trợ cấp ngay trong khi học, mức lương 2700 Euro / tháng khi tốt nghiệp, cơ hội định cư ở Đức lâu dài là ưu điểm lớn nhất của chương trình.

Bạn có thể liên hệ 0969215666 hỏi thêm hoặc chat trực tiếp với chúng tôi nếu cần thêm thông tin. Mọi câu hỏi sẽ được trả lời trong vòng 12h.

Để lại phản hồi