Hướng dẫn kỹ thuật tiêm trong da chính xác và cụ thể nhất

Kỹ thuật tiêm trong da
Hướng dẫn kỹ thuật tiêm trong da chính xác và cụ thể nhất
Đánh giá bài viết

Tiêm trong da là một kỹ thuật tiêm rất quen thuộc được sử dụng rất nhiều trong y tế. Bởi vậy, các điều dưỡng viên đều phải hiểu biết và nắm vững kỹ thuật này một cách nhuần nhuyễn nhất. Hướng dẫn cách tiêm trong da cũng như những lưu ý khi tiêm dưới đây sẽ giúp các bạn hiểu hơn về kỹ thuật tiêm phổ biến này.

1. Tiêm trong da là gì?

Tiêm trong da (Intradermal injection – ID) là kỹ thuật tiêm một lượng thuốc rất nhỏ 1/10ml vào dưới lớp thượng bì. Bởi vậy thuốc được hấp thu rất chậm vào cơ thể con người. Hình thức này thường được áp dụng trong việc tiêm các loại vaccin phòng bệnh. Bên cạnh đó, mục đích tiêm trong da cũng có thể là tìm phản ứng BCG để chẩn đoán bệnh lao. Tiêm trong da cũng được dùng để thử phản ứng của một số loại thuốc đối với cơ thể người như penicillin, streptomycin.

kỹ thuật tiêm trong da

Tuy nhiên tiêm trong da không được áp dụng cho những người bệnh đang có cơn dị ứng cấp tính như viêm mũi, mày đay, hen,…Tiêm trong da cũng chống chỉ định cho phụ nữ có thai.

2. Lưu ý khi tiêm trong da

Tư thế bệnh nhân

Đối với người lớn, sẽ có 2 tư thế chuẩn để tiêm trong da. Tư thế thứ nhất là ngồi, kéo ống tay áo lên cao. Cách thứ 2 là nằm ngửa, và đặt tay lên một chiếc gối mỏng.

Đối với trẻ em, bé nên ngồi trong lòng mẹ. Mẹ dùng 2 đùi kẹp 2 chân trẻ để tránh cựa quậy khi đang tiêm. Một tay của mẹ ôm qua thân trẻ, tay khác giữ lấy cẳng tay trẻ đặt lên trên gối nhỏ ở bàn.

Dụng cụ

Trong kỹ thuật tiêm trong da, bạn nên dùng loại bơm tiêm nhỏ, loại 1ml có vạch chia 1/10ml. Kích thước bơm tiêm này sẽ giúp quá trình điều chỉnh lượng thuốc được chuẩn xác hơn. Ngoài ra, trong tiêm vaccin có thể sử dụng loại bơm tiêm nhỏ dài có vạch chia 1/100ml – 2/100ml.

Đối với kim tiêm, nên dùng kim tiêm có độ dài 1,5cm và có đường kính nhỏ với đầu mũi vát ngắn dễ ngập trong biểu bì. Trước khi bắt đầu tiêm, tất cả dụng cụ phải được đảm bảo vô khuẩn tuyệt đối bằng cách hấp sấy khô.

Vùng tiêm

Có rất nhiều vùng có thể áp dụng kỹ thuật tiêm trong da, tuy nhiên vùng tiêm phổ biến nhất đó là 1/3 trên mặt trước trong cẳng tay bởi đây là cùng da mỏng, có màu nhạt giúp dễ tiêm và quan sát nếu có phản ứng xảy ra. Bên cạnh đó cũng có thể tiêm ở cơ denta cánh tay và ở bả vai.

3. Hướng dẫn tiêm trong da

Tiêm trong da thông thường

Sau đây là các bước cần thực hiện trong kỹ thuật tiêm trong da:

  • Xác định vị trí tiêm
  • Sử dụng cồn 70 độ để sát khuẩn vị trí tiêm. Sát khuẩn từ trong ra ngoài theo hình xoáy trôn ốc
  • Sát khuẩn tay người tiêm bằng cồn 70 độ
  • Cầm bơm tiêm hướng lên. Xoay làm sao cho mũi vát ngửa lên trên cùng chiều với mặt số của bơm tiêm. Khẽ ấn nhẹ bơm tiêm để cho bớt khí ra ngoài.
  • Tay trái nắm lấy vùng tiêm (cẳng tay hoặc cánh tay), vừa đỡ tay bệnh nhân miết căng mặt da vùng tiêm.

kỹ thuật tiêm trong da

  • Tay phải cầm bơm tiêm có gắn kim. Quay bơm tiêm làm sao cho mũi vát của kim ngửa lên trên, nhẹ nhàng gẩy mũi kim tiêm vào mặt da. Khi mũi kim đã bén vào da thì điều chỉnh bơm tiêm gầnsát mặt da (chếch khoảng 10 – 15 độ). Tiếp theo đẩy nhẹ kim tiêm cho đến khi ngập hết mũi vát của kim. Chú ý không nên đưa kim theo chiều dọc của khu vực tiêm mà phải đưa chéo để lúc hạ bơm tiêm không bị vướng.
  • Khi đã ngập hết mũi vát thì đổi tay, sau đó tay phải dùng ngón cái từ từ bơm thuốc vào. Khi bơm thuốc phải theo dõi xem thuốc có vào trong da không bằng cách nhìn vết tiêm chỗ nước vào nổi cục to bằng hạt bắp, sần da cam, màu da chỗ tiêm ngả màu trắng bệch (bơm chừng 1/10 ml). Một cách kiểm chứng khác đó là nếu thuốc vào đúng trong da, khi đẩy thuốc vào cảm giác rất chặt tay.

kỹ thuật tiêm trong da

Nếu tiêm đúng cách, vết tiêm phải nổi cục to như hạt bắp

  • Sau khi đã bơm thuốc, rút kim nhanh và kéo chệch căng vị trí tiêm vài giây. Với hành động này thuốc sẽ không thể trào theo mũi kim. Sau đó sát khuẩn lại bằng cồn bông, lưu ý nếu là tiêm vaccin thì bỏ qua bước sát khuẩn này vì nó có thể làm mất hiệu lực của vaccin.

Tiêm trong da thử phản ứng thuốc

Đối với tiêm trong da mục đích thử phản ứng thuốc

  • Các bước như kỹ thuật tiêm trong da thông thường
  • Không sát khuẩn vùng tiêm sau khi rút tiêm
  • Lấy bút khoanh vòng tròn xung quanh chỗ tiêm, quan sát từ 15-20 phút và đọc phản ứng
  • Trong trường hợp nghi ngờ kết quả, có thể thử lại bằng phương pháp so sánh. Đầu tiên hãy tiêm sang tay còn lại một liều 1/10ml nước cất. Lưu ý là trong bơm tiêm không còn dính dấu vết thuốc kháng sinh đã thử. Chờ khoảng 15 – 20 phút so sánh và nhận định kết quả.
  • Ghi vào phiếu tiêm và báo cáo kết quả với bác sĩ điều trị.

4. Một số tai biến khi tiêm trong da

Mẩn ngứa và sốt

Nếu rơi vào tình huống này nên dừng ngay việc tiêm thuốc vào cho bệnh nhân nằm nghỉ tại giường. Kiểm tra dấu hiệu sinh tồn và dùng thuốc chống dị ứng. Trong trường hợp bị sốt, đặc biệt là trẻ em nên chườm mát nếu dưới 38.5 độ C và dùng thuốc hạ sốt nếu trên 38.5 độ C.

Sốc phản vệ

Khi bị sốc phản vệ, các triệu chứng sẽ xuất hiện ngay sau khi tiếp xúc với thuốc hoặc muộn hơn:

  • Mẩn ngứa, ban đỏ, mày đay, phù Quincke
  • Mạch nhanh nhỏ khó bắt, tụt huyết áp
  • Khó thở, đau đầu, chóng mặt, thậm chí hôn mê
  • Đau quặn bụng, gặp vấn đề về bài tiết
  • Choáng váng, đôi khi có cơn co giật

kỹ thuật tiêm trong da

Hiện tượng phù Quincke

Cách xử trí:

  • Dừng tiêm và cho người bệnh nằm tại chỗ, ủ ấm và tư thế nằm đầu thấp chân cao.
  • Tiêm dưới da Adrenalin ngay sau khi xuất hiện sốc. Liều tiêm như sau: 1/ 2 – 1 ống 1ml đối với người lớn và dưới 0.3 ml đối với trẻ em
  • Duy trì tiêm Adrenalin 10 – 15 phút/lần cho đến khi huyết áp trở lại bình thường.
  • Theo dõi huyết áp 10-15 phút/lần và báo cáo tình hình kịp thời.
  • Khi bệnh nhân có tình trạng suy hô hấp, cho bệnh thân thở oxy.

Tiêm trong da là một kỹ thuật tiêm được sử dụng nhiều trong việc chữa trị cũng như nghiên cứu. Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn nắm vững được cách tiêm trong da và ứng dụng hiệu quả trong công việc của mình.

Để lại phản hồi