Kỹ thuật tiêm tĩnh mạch như thế nào là chính xác nhất

Kỹ thuật tiêm tĩnh mạch
Kỹ thuật tiêm tĩnh mạch như thế nào là chính xác nhất
Đánh giá bài viết

Bên cạnh tiêm trong da hay tiêm dưới da, tiêm tĩnh mạch là một kỹ thuật tiêm quan trọng trong y tế. Tuy nhiên đây là một kỹ thuật tiêm khá phức tạp và cần đến chuyên môn cao. Hãy cùng tìm hiểu quy trình tiêm tĩnh mạch cũng như lưu ý khi thực hiện kỹ thuật tiêm này nhé.

1. Tiêm tĩnh mạch là gì?

Tiêm tĩnh mạch là kỹ thuật tiêm đưa lượng thuốc vào cơ thể theo đường tĩnh mạch. Với kỹ thuật này, thuốc đưa vào cơ thể sẽ ngay lập tức được chia đi khắp cơ thể và cơ quan bị bệnh, nhưng cũng bị đào thải ra ngoài nhanh hơn so với các phương pháp tiêm khác.

1.1 Chỉ định

  • Thuốc cần tác dụng nhanh chóng: thuốc gây mê, thuốc chống xuất huyết, trụy mạch
  • Thuốc có tác dụng toàn thân
  • Thuốc có khả năng ăn mòn mô, gây đau và gây mảng mục nếu tiêm dưới da hoặc tiêm bắp thịt như Calci Clorur, Ouabain, thủy ngân Cyanur
  • Dung dịch đẳng trương, ưu trương
  • Máu, huyết thanh và các dung dịch keo như Dextran, Subtosan

1.2 Chống chỉ định

  • Thuốc gây kích thích hệ tim mạch như Adrenaline (loại thuốc này chỉ được tiêm tĩnh mạch trong trường hợp cấp cứu không bắt được mạch, huyết áp tụt)
  • Thuốc dầu (Testosteron)

2. Chuẩn bị tiêm tĩnh mạch như thế nào?

2.1 Dụng cụ

  • Bơm tiêm loại 5ml, 10ml đã được thực hiện các bước vô khuẩn
  • Kim tiêm dài 25 – 30mm, đường kính 6/10 – 7/10mm, mũi vát ngắn và sắc
  • Dây garo

2.2 Vùng tiêm

Các vị trí tiêm thường được áp dụng kỹ thuật tiêm tĩnh mạch

  • Hai tĩnh mạch to ở mặt trước khuỷu tay chụm lại hình chữ V trong hệ thống tĩnh mạch M

kỹ thuật tiêm tĩnh mạch

Tiêm tĩnh mạch mu bàn tay

  • Đối với người lớn: tĩnh mạch cẳng tay, mu bàn tay, mu bàn chân, tĩnh mạch mắt cá trong, tĩnh mạch đùi.
  • Đối với trẻ em: tĩnh mạch đầu, mu bàn tay, cổ tay, mắt cá trong.

2.3 Tư thế bệnh nhân

Bệnh nhân nằm ngửa thoải mái trên giường tay giang ra, kéo ống tay áo lên sát vai, bộc lộ vùng tiêm và đặt khuỷu tay bệnh nhân lên gối mỏng (trong trường hợp tiêm tĩnh mạch khuỷu tay, cẳng tay); kéo quần bệnh nhân lên qua gối (nếu tiêm tĩnh mạch mắt cá trong).

kỹ thuật tiêm tĩnh mạch

Bệnh nhân nên nằm ngửa trên giường, tay giang ra

3. Quy trình tiêm tĩnh mạch

  • Đặt gối kê dưới vùng tiêm.
  • Buộc dây garo phía trên cách vị trí tiêm 3 – 5 cm, không buộc quá chặt. Chú ý phải thắt dây theo kiểu nút nơ với hai đầu mối của dây quay lên phía trên. Cách buộc này sẽ rất tiện lợi khi tháo dây garo.
  • Nếu chưa thấy rõ tĩnh mạch, yêu cầu bệnh nhân nắm bàn tay lại co vào duỗi ra cho tĩnh mạch nổi rõ thêm lên.
  • Sát khuẩn rộng nơi tiêm bằng cồn iod theo chiều từ trong ra ngoài sau đó sát khuẩn lại bằng bông cồn 70 độ.
  • Sát khuẩn tay điều dưỡng viền bằng bông cồn 70 độ.
  • Tay trái dùng ngón cái miết căng mặt da để cố định tĩnh mạch đỡ, tránh di lệch và giúp đâm kim qua da vào tĩnh mạch dễ dàng hơn.
  • Tay phải cầm bơm tiêm chứa thuốc có gắn kim mũi vát ngửa lên trên đẩy hết bọt khí ra ngoài.
  • Ngón trỏ giữ lấy đốc kim. Ngón cái để lên trên thân bơm tiêm ngón giữa. Ngón nhẫn để bên cạnh thân bơm tiêm ngón út đỡ lấy ruột bơm tiêm. Để ngửa mũi vát của kim lên trên đâm kim ngay trên tĩnh mạch, qua da vào tĩnh mạch. Kim chếch 15 – 30 độ so với mặt da
  • Khi đâm trúng vào tĩnh mạch, sẽ thấy máu chảy vào bơm tiêm hoặc xoay nhẹ ruột bơm tiêm theo chiều ngược kim đồng hồ nếu máu chưa trào ra. Tay trái tháo nhẹ nhàng dây garo và bảo bệnh nhân mở bàn tay ra. Đồng thời lúc này ngón trỏ bàn tay trái giữ lấy đốc kim. Ngón cái để trên thân bơm tiêm. Ngón giữa, ngón nhẫn, ngón út giữ bên cạnh bơm tiêm cố định khi bơm thuốc vào.
  • Ngón trỏ và ngón giữa tay phải kẹp lấy phần cuối của bơm tiêm. Ngón cái đặt vào ruột bơm tiêm và từ từ bơm thuốc vào tĩnh mạch.

kỹ thuật tiêm tĩnh mạch

Cách đặt tay khi tiến hành tiêm

  • Nếu kim chệch ra ngoài mạch máu khiến bệnh nhân kêu đau, lập tức điều chỉnh lại kim bằng cách đưa kim sâu hơn hoặc rút kim bớt ra một chút và hút nhẹ bơm tiêm xem máu có còn vào bơm tiêm không. Nếu vẫn chảy vào tức là kim đã nằm trong lòng mạch. Bơm thử thấy không phồng thì lại tiếp tục từ từ bơm thuốc thật chậm. Hãy vừa bơm vừa hỏi bệnh nhân có thấy đau, nóng hoặc chóng mặt không. Nếu bệnh nhân thấy nóng nhiều và chóng mặt, phải tiêm chậm lại hoặc dừng tiêm và báo cáo thầy thuốc.
  • Khi bơm gần hết thuốc phải rút kim thận trọng. Tuyệt đối không được để không khí lọt vào mạch máu sẽ gây tắc mạch máu dẫn đến nguy hiểm.
  • Khi rút kim ngón cái tay trái kéo chệch căng da để máu và thuốc không chảy ra theo mũi kim.
  • Sát khuẩn lại nơi tiêm bằng bông tẩm cồn, đặt bông cồn lên nơi tiêm giữ lấy vài giây.

kỹ thuật tiêm tĩnh mạch

Sát khuẩn nơi tiêm bằng bông tẩm cồn

  • Để bệnh nhân nằm lại ở tư thế thoải mái.
  • Thu dọn dụng cụ phải hút ngay nước lạnh vào bơm tiêm để tránh máu đông lại gây tắc kim và làm két bẩn bơm tiêm.

4. Xử trí tai biến của tiêm tĩnh mạch

  • Tắc kim

Khi tiêm tĩnh mach, nếu thuốc bị đông lại ở đầu mũi kim, gây tắc kim thì ngay lập tức phải rút kim ra, thay kim khác và tiến hành tiêm lại.

  • Phồng nơi tiêm

Nếu gặp tình huống vị trí tiêm bị phồng lên vì mũi vát của kim nằm ngửa trong nửa ngoài tĩnh mạch thì phải điều chỉnh lại mũi kim. Sau khi tiêm xong, nên chườm nóng để giúp tan nhanh chỗ tụ máu.

  • Bệnh nhân sốc hoặc bị ngất

Trong trường hợp bệnh nhân quá lo lắng, phản ứng với thuốc hoặc khi bơm thuốc quá nhanh, bệnh nhân có thể bị sốc hoặc bị ngất. Ngay lúc này, cần ngừng tiêm và báo cáo bác sĩ để xử lý kịp thời.

  • Tắc mạch

Trong quá trình tiêm, nếu không khí lọt vào thành mạch sẽ gây ra tắc mạch. Lúc này, phải cho bệnh nhân nằm dốc đầu và tiến hành xử trí triệu chứng suy hô hấp, suy tuần hoàn.

  • Đâm nhầm động mạch

Khi tiêm, nếu bệnh nhân kêu đau và có hiện tượng nóng ở vị trí tiêm, rất có thể điều dưỡng viên đã đâm nhầm vào động mạch. Điều dưỡng viên hoặc y tá phải ngừng tiêm và rút kim ra ngay lập tức và tiến hành tiêm lại từ đầu.

Với một kỹ thuật tiêm khá phức tạp như tiêm tĩnh mạch, các điều dưỡng viên và y tá phải tuân thủ đúng quy trình tiêm để tránh những tai biến có thể xảy ra. Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn hiểu và nắm bắt rõ hơn về kỹ thuật tiêm tĩnh mạch.

Leave a Comment