Rắn cạp nia có độc không? Cách xử lý khi bị rắn cạp nia cắn

Rắn cạp nia có độc không và cách xử lý khi bị rắn cắn
Rắn cạp nia có độc không? Cách xử lý khi bị rắn cạp nia cắn
Đánh giá bài viết

Rắn cạp nia là cái tên quen thuộc với nhiều người đặc biệt là người sinh sống ở khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Việt Nam, Lào,… Vậy rắn cạp nia có độc không? Phải làm như thế nào khi bị rắn cạp nia cắn? Bài viết này sẽ cung cấp cho người đọc một số thông tin cơ bản về loài rắn cạp nia từ các loại cạp nia, phân biệt cạp nia và cạp nong và các bước xử lí khi bị rắn cạp nia cắn.

Xem vảy tê tê có tác dụng cường dương và chữa ung thư như lời đồn hay không ?

Tìm hiểu về rắn cạp nia – Sự khác nhau giữa rắn cạp nong và rắn cạp nia

Đại đa số mọi người sẽ nghĩ 2 loại này là một. Đầu tiên cạp nia thực chất là tên của một chi rắn thuộc họ rắn hổ có nọc độc và phân bố chủ yếu ở các nước thuộc khu vực Đông Nam Á. Rắn cạp nong cũng thuộc chi cạp nia này. Từ chi cạp nia thì gồm 14 loài rắn cả cạp nia và cạp nong khác. Các loại rắn cạp nia thuộc chi này gồm:

Cạp nia nam Andaman Ấn Độ (quần đảo Andaman)
Cạp nia miền đồi Đông Bắc Myanmar, Ấn Độ, Việt Nam, Nepal
Cạp nia Ấn Độ Afghanistan, Pakistan, Ấn Độ, Sri Lanka, Bangladesh, Nepal
Cạp nia nam Capuchia, Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Việt Nam
Cạp nia Ceylon Sri Lanka
Cạp nia đen nhỏ Ấn Độ, Bangladesh, Nepal
Cạp nia Myanmar Myanmar
Cạp nia bắc Đài Loan, miền Nam Trung Quốc, Myanmar, Lào, miền Bắc Việt Nam, Thái Lan
Cạp nia đen Ấn Độ, Nepal, Bangladesh
Cạp nia Sind Đông Nam Pakistan, Ấn Độ
Cạp nia sông Hồng Miền Bắc Việt Nam
Cạp nia đầu vàng Nam Thái Lan, Nam Myanmar, Việt Nam, Campuchia

Xem thêm danh sách các loại rắn cạp nia.

Ở Việt Nam, rắn cạp nia thường sẽ có các khoang màu đen và trắng xen kẽ nhau. Rắn cạp nong cũng có khoanh xếp xen kẽ nhưng là hai màu vàng – đen. Đồng thời kích thước rắn cạp nong khá lớn, thường trên 1m nên rất dễ phân biệt hai loại này.

Các loại rắn cạp nia phổ biến ở Việt Nam

Có rất nhiều loại rắn cạp nia kể trên, tuy nhiên chúng tôi sẽ chỉ giới thiệu cho bạn các loài phổ biến nhất ở Việt Nam và khu vực một số nước liền kề như Lào, Thái Lan.

Rắn cạp nia Bắc

Tên quốc tế thường gọi là Bungarus multicinctus với một số tên gọi thuần việt khác như rắn hổ khoang, rắn vòng bạc, rắn vòng trắng, mai gầm bạc, kim tiền bạch hoa xà. Loài rắn này chủ yếu tập trung ở khu vực miền Nam Trung Quốc, Đài Loan, Lào, miền Bắc Việt Nam (cả miền Trung từ Huế đổ ra). Chiều dài của rắn cạp nia bắc tầm trung từ 1 đến 1.5m. Chiều dài tối đa có thể đạt đến là 1.85m. Thân mảnh, vảy mịn và bóng. Màu đen và đan xen với những khoang trắng. Có đuôi ngắn và nhọn. Bụng của rắn cạp nia bắc thường có màu trắng hoặc trắng kem. Đầu đen hình bầu dục. Mũi của rắn cạp nia bắc khá lớn. Các nanh nhỏ cố định nằm phía trước hàm trên.

Rắn cạp nia có độc không  Rắn cạp nia Bắc

Rắn cạp nia bắc thường được tìm thấy ở độ cao lên tới khoảng 1.500 m ở các vùng đất thấp ẩm. Nó cũng thường thấy ở các vùng đất cây bụi, rừng, đồng cỏ và rừng ngập mặn, thường ở gần nước, chẳng hạn như sông, suối, ruộng lúa và rãnh. Không giống các loài thuộc chi cạp nia, loài rắn này chủ yếu ăn cá. Nhưng nó cũng ăn loài gặm nhấm, lươn, ếch, thằn lằn.

Nguồn: https://en.wikipedia.org/wiki/Many-banded_krait

Rắn cạp nia Nam

Tên quốc tế thường gọi là Bungarus candidus. Chúng sẽ có chiều dài trung bình từ 1.1m – 1.6m. Cạp nia nam cũng có màu đen xen khoang trắng. Tùy thuộc vào một số địa hình ở Bắc Nam Đông Tây mà các dải trắng sẽ có độ dài khác nhau. Có khá nhiều loài rắn có vẻ bề ngoài giống cạp nia nam. Cách nhận biết dễ nhất là rãnh cột sống khá rộng ngay giữa thân nó. Về bề ngoài thì cạp nia bắc và nam khá giống nhau. Nhưng cạp nia bắc thì các khoang trắng thường nhiều và dày hơn, có khi lên tới 40 khoang. Ngoài ra thì cạp nia bắc sẽ có màu đen sẫm hơn so với cạp nia nam và các khoang trắng của nó là thuần trắng chứ không có các chấm màu đen lẫn trong như cạp nia nam.

Rắn cạp nia có độc không

  Rắn cạp nia Nam

Rắn cạp nia nam phổ biến nhất ở Thái Lan và một số vùng Việt Nam. Chúng ưa sống ở những môi trường như rừng nguyên sinh ẩm ướt. Thức ăn của chúng có thể là những loài rắn khác, các loài lưỡng cư và loài gặm nhấm.

Nguồn : https://en.wikipedia.org/wiki/Bungarus_candidus

Rắn cạp nia sông Hồng

Tên quốc tế thường gọi là Bungarus slowinskii. Phân bố chủ yếu ở phía Bắc Việt Nam ở một số tỉnh như Yên Bái, Lào Cai và một số tỉnh khác như Quảng Nam, Thừa Thiên Huế. Loài rắn này hiện nay mới chỉ ghi nhận xuất hiện ở Việt Nam và đặc biệt quý hiếm. Thân có màu đen bóng với các khoang trắng. Các khoang trắng của nó cũng ít hơn các loài cạp nia khác (từ 27-33 khoang), phần thân của chúng khá lớn với các vảy được xếp thành 15 hàng.

Nguồn : http://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Bungarus&species=slowinskii

Rắn cạp nia đầu vàng

Tên quốc tế thường gọi là Bungarus flaviceps. Cạp nong đầu vàng có màu sắc khá ấn tượng với cơ thể phát triển với chiều dài trung bình từ 1.2 – 1.5m và có thể lên đến độ dài 2.1m. Đầu và đuôi của chúng có màu đỏ khá nổi bật trên cơ thể đen bóng mượt, vảy to với các khoang trắng hẹp. Chúng có nanh ngắn, rỗng ở xương hàm trên.

Rắn cạp nia có độc không

Cạp nia đầu vàng chủ yếu xuất hiện ở Thái lan, Myanmar, Việt Nam, Indonesia. Chúng là loài sinh vật sống về đêm và chủ yếu ăn các loại rắn khác, ngoài ra thì chúng cũng ăn cả cá, lưỡng cư cùng loài gặm nhấm.  Vào ban ngày thì chúng khá chậm chạp và thụ động, thường cuộn tròn cơ thể. Tuy nhiên đến đêm thì hoạt động khá nhanh nhạy và nguy hiểm.

Nguồn : https://en.wikipedia.org/wiki/Red-headed_krait

Rắn cạp nia có độc không ?

Đa số các loài cạp nia đều độc và và đặc biệt là độc tính đối với hệ thần kinh với tỉ lệ tử vong có thể lên tới 75%. Chi cạp nia có một số loài rắn có nọc độc nhất thế giới hiện nay. Nọc của chúng có thể gây tê liệt cơ. Nọc độc của chúng chủ yếu chứa các neurotoxins presynaptic. Chúng ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của nơ-ron thần kinh để truyền thông tin, mệnh lệnh tới nơ-ron tiếp theo. Dẫn đến tê liệt tạm thời sau đó là chuột rút, run, co thắt. Những giai đoạn này có thể không xảy ra đồng thời ở các bộ phân trên cơ thể.

Thông thường hiện nay các loài cạp nia hoạt động về đêm do đó khá ít trường hợp ghi nhận bị cắn. Tuy nhiên nếu đã bị cắn thì có thể gây nguy hiểm về tính mạng nên sẽ được xem là một trường hợp y tế khẩn cấp.

Tỷ lệ tử vong do vết cắn từ các loài của chi cạp nia khác nhau và còn tùy thuộc vào lượng nọc độc cũng như tình trạng sức khỏe của người bị cắn lúc đó. Ví dụ rắn cạp nia bắc có lượng nọc độc trung bình lấy từ rắn nuôi là khoảng 4,6 mg -18.4mg mỗi nhát cắn. Nọc độc có độc tính cao với giá trị LD50 đạt 0.09mg/kg – 0.108mg/kg mỗi nhát. Đây là một trong những loài rắn thuộc top độc nhất thế giới.

Cách xử lý khi bị rắn cạp nia cắn

Phát hiện và chẩn đoán :

Thường khi bị cắn sẽ không có cảm giác gì quá đau đớn, chỗ cắn không bị sưng hay lở loét nhưng sẽ nhìn thấy 2 vết móc nhỏ. Vài giờ sau khi rắn cạp nia cắn thì tùy theo loại nào mà người bị cắn sẽ có những dấu hiệu đặc biệt để nhận biết. Ví dụ nếu là rắn cạp nia đầu vàng thì thường sau vài giờ sẽ có dấu hiệu sụp mí, không mở được mắt. Tình trạng tê liệt các cơ, chuột rút sẽ xảy ra ở hầu hết người bị các loại rắn cạp nia cắn. Liệt cơ, liệt chi đối xứng hai bên. Ngoài ra có thể thêm một số dấu hiệu như nôn mửa, khó thở, tim đập nhanh và huyết áp tăng cao. Khi có những dấu hiệu đó thì ngay lập tức đưa đi cấp cứu gấp.

Cách xử lý khi bị rắn cạp nia cắn

  • Nếu bị cắn hoặc nghi ngờ bị rắn cắn thì buộc phải đưa đến cơ sở y tế gấp.
  • Trong quá trình chờ đợi thì cần làm chậm sự hấp thụ của nọc bằng cách băng ép bất động dựa trên chỗ bị căn như ở chân tay hay đầu, cổ. Chú ý băng chặt nhưng không được quá mức (kiểm tra bằng cách luồn ngón tay qua các nếp băng, nếu khó luồn nhưng vẫn luồn được là được).
  • Có thể kết hợp với các biện pháp khác như trích rạch, nặn máu sau khi đã băng ép. Vết rạch chỉ sâu không được quá 0.5cm và dài không quá 1cm.
  • Tuyệt đối không cho người bị cắn di chuyển, vận động và cố để vùng bị cắn thấp hơn vị trí của tim. Ngay lập tức đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Rắn cạp nia là loài rắn khá phổ biến ở một nước khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm cùng với địa hình đa dạng như Việt Nam. Việc có hiểu biết cơ bản, nhận biết nhanh các loài rắn cạp nia cùng với chính xác tên của nó sẽ giúp mọi người phòng tránh được khả năng bị rắn cạp nia cắn đồng thời có những cách xử lý nhanh nhạy khi bất ngờ bị loài rắn này cắn.

Nếu bạn đã có các kiến thức cơ bản về nghề y thì du học nghề tại Đức ngành điều dưỡng có thể là một lựa chọn không tồi cho bạn. Chi phí 0 đồng, mức lương ra trường là 2700 Euro và có cơ hội ở lại Đức vĩnh viễn là ưu điểm nổi bật.

 

Gửi một bình luận